Slaapapneu

Slaapapneu is één van de symptomen van chronische hyperventilatie, voortdurend, ongemerkt te snel, te veel en te diep ademen.

Het woord apneu is afgeleid van het Grieks: ‘a’ dat ‘niet’ betekent en ‘pneu’ dat ‘lucht’ betekent. Het woord ‘apneu’ betekent dus letterlijk ‘geen lucht’. Slaapapneu zijn ademstops gedurende de slaap. Deze kunnen kort en lang zijn, maar hoe dan ook zorgen ze voor een verminderde zuurstof voorziening van de cellen in ons lichaam met allerlei klachten tot gevolg zoals:

  • Vermoeid opstaan
  • Exterme vermoeidheid overdag
  • Hoofdpijn
  • Snel geïrriteerd zijn

Er bestaan twee vormen van slaap-apneu: centrale slaapapneu en
obstructieve slaapneu.

Centraal slaapapneu

Centraal slaapapneu komt het minst vaak voor en vaak in combinatie met hersen- hart- of nierziektes. De hersenen geven te weinig prikkels af aan de ademhalingsspieren waardoor de ademhaling stopt.

Obstructieve slaapapneu

De meest voorkomende is obstructieve slaapapneu. Dat is de vorm waarbij de luchtpijp tijdelijk wordt afgesloten en de ademhaling stokt. De afsluiting kan door een aantal factoren worden veroorzaakt, bijvoorbeeld door het terugvallen van de tong in de luchtpijp, een verslapping van de spieren in de hals en nek waardoor de luchtpijp ’s nachts niet wordt opengehouden of door te zwaar ademen waardoor de luchtpijp vacuüm wordt gezogen. Vaak is het een combinatie van bovenstaande.

Iedereen heeft ademstops tijden de slaap, echter wanneer de ademhaling vaker dan 5 keer per uur en langer dan 10 seconden stopt als gevolg van een obstructie in de luchtpijp, dan spreek je van obstructieve slaapapneu. Er zijn echter gevallen bekend waarbij vaker dan 30 keer per uur, gedurende 1,5 minuut per keer de ademhaling stopt.

Gevolgen: wat gebeurt er?

Wanneer de ademhaling stopt is er geen toevoer van zuurstof naar de longen, dat betekent dat er geen zuurstof aan het bloed wordt afgegeven en er geen zuurstof bij de cellen terecht komt. Onze organen en weefsels hebben zuurstof nodig om goed te kunnen functioneren, zonder zuurstof lukt dat dus niet met allerlei klachten tot gevolg. Je lichaam heeft allerlei noodscenario’s om toch te overleven zoals energie voorziening naar de organen en weefsels zonder daar zuurstof bij te gebruiken. Echter dit kent allerlei nare gevolgen zoals de productie van melkzuur zodat er verzuring (vermoeidheid) van het lichaam optreedt, maar ook ernstigere zaken als een hoge bloeddruk, een hartinfarct of een herseninfarct kunnen het gevolg zijn. Daarnaast gaan je hersenen signalen afgeven om je wakker te maken. En als je iets niet wilt ’s nachts is het steeds wakker worden, doodvermoeiend. Vaak kun je je overdag niet goed concentreren en ben je snel geïrriteerd.

Symptomen: hoe herken je slaapapneu?

  • Luid onderbroken snurken: als de luchtwegen een tijdje afgesloten zijn,
    worden via een wekreactie in de hersenen de keelspieren aangespannen.
    Hierdoor gaat de luchtweg met een heftig snurkend geluid weer open.
  • neiging tot inslapen overdag
  • (extreme) vermoeidheid overdag
  • hoofdpijn bij het wakker worden, maar kan aanhouden gedurende de dag
  • concentratiestoornissen en karakterveranderingen
  • seksuele problemen
  • ’s nachts regelmatig het bed uit moeten om te plassen.
  • op de langere termijn hoge bloeddruk, hartproblemen en herseninfarct

Wat kun je eraan doen?

Bij een slaapcentrum kunnen ze diagnosticeren of er sprake is van slaapapneu. Er wordt een zgn. polysomnografie (PSG) afgenomen die de slaapstructuur en de ademhaling registreert tijdens de slaap. Dit onderzoek toont niet alleen aan of er sprake is van
slaapapneu, maar ook hoe ernstig het probleem is en van welk type
slaapapneu sprake is.

Na het slaaponderzoek kan een slaapendoscopie volgen. Hierbij wordt
tijdens een lichte narcose van circa 5 minuten in de keel gekeken naar wat
er precies gebeurt tijdens de slaap. Hoe erg wordt de bovenste luchtweg is
vernauwd en op welke hoogte.

Als sprake is van obstructief slaapapneu wordt er vaak eerst een MRA of snurkbeugel aangemeten door de tandarts.

Dit is een beugel die de onderkaak naar voren duwt zodat deze de luchtweg niet kan blokkeren.

Als dat niet helpt is een CPAP machine een veelgebruikte methode om de slaapapneu te verminderen. Dit is een masker die u tijdens het slapen draagt.

Dit masker is verbonden met een machine dat gedurende de slaap lucht in de longen perst, waardoor de bovenste luchtwegen continue open worden gehouden.

Beide methoden zorgen voor een afname van de klachten, maar niet iedereen zit erop te wachten om ’s nachts met een beugel of een machine met masker te slapen.

Wat kun je zelf doen?

Uiteindelijk is het niet nodig om met beugels en maskers de slaapapneu te verhelpen. Naast het aanleren van een gezonderde leefstijl (gezonde voeding, minder/geen alcohol, voldoende beweging) heb je de belangrijkste oplossing altijd bij de hand; je ademhaling.

Door je ademhaling te veranderen, rustiger, door de neus in en uit en met gebruik van je middenrif, kun je slaapapneu verminderen of zelfs wegnemen. Door het doen van speciale ademhalingsoefeningen gedurende de dag, waarmee je je ademhalingscentrum reset, kun je je ademhaling herstellen tot een rustiger neusademhaling waarbij er nog nauwelijks ademstops tijdens de slaap plaatsvinden.